Bims Nedir ?
 Bims ta?y, teknik terminolojide “do?al hafif agrega” olarak nitelendirilmekte olup, “pomza ta?y” olarak da adlandyrylmaktadyr. Yöresel adlandyrmalar olarak da “Hy?yr ta?y, küveki ta?y, nasyr ta?y, topuk ta?y, kisir” gibi isimlerler de anylmaktadyr. Bims agregasy, uluslararasy birçok endüstriyel alanda uzun yyllardan beri kullanyla gelmi? volkanik kökenli bir endüstriyel hammaddedir. Ancak, ülkemiz açysyndan de?eri ve önemi son 10 yylda anla?ylmaya ba?lanmy? ve ba?ta in?aat sektörü olmak üzere di?er endüstriyel alanlarda da kullanylmaya ba?lanylan bir hammadde konumuna gelmi?tir. Bims ta?y, endüstriyel kullanym açysyndan; bo?luklu, süngerimsi, volkanik olaylar neticesinde olu?mu?, fiziksel ve kimyasal etkenlere kar?y dayanykly, zararsyz, uzun ömürlü, ysy ve ses yalytym özelli?i sa?layan, yüksek sycaklyklara dayanykly, camsy bir yapyya sahip volkanik bir kayaçtyr.
Pomza, bilindi?i gibi endüstriyel bir hammadde olarak birçok sektörel alanda kullanylmaktadyr. Bu kullanym, endüstriyel amacyna göre ya ana hammadde olarak veya katky malzemesi biçimindedir. Pomzanyn dünyada ve ülkemizde en yaygyn kullanym alany in?aat sektörüdür. Bununla beraber dünyada pek çok endüstri alanynyn da temel hammadde kayna?y olmasyna ra?men, ülkemizde tekstil sektörü haricindeki di?er endüstri alanlarynda durum farklylyk göstermektedir. Bu farklylyk, ithal-i?lenmi? ürün halinde farkly ticari markalar olarak kullanylmasy, daha pahaly alternatif ürünlerin kullanymy ve kullanym alanlaryndaki endüstri dallaryna hitap edecek i?leme tesisleri ile ilgili yatyrymlaryn yok denecek kadar az olmasyndan kaynaklanmaktadyr.
Pomzadan üretilen in?aat elemanlary temelde hafiflikleri dolayysyyla produktiviteyi artyrdyklary için dünya in?aat endüstrisinde yaygyn olarak kullanylyrlar. Pomzadan mamul yapy elemanlarynyn yüksek ysy ve ses izolasyon kabiliyetleri kullanymda tercih sebebi olmu?tur. Almanya’da yapy elemany pazarynyn %20’sine yakyn bir kysmyna pomzadan mamul yapy elemanlarynyn hakim oldu?u bilinmektedir. Hammaddenin sadece Neuwied’de bulunmasy gibi bir dezavantaja ra?men, hammaddesi pomza olan yapy elemany üreticileri bu pazar payyny daima koruyabilmi?lerdir.
Yn?aat sektöründe son yyllarda hafif yapy malzemelerine verilen önemin giderek artmasyyla birlikte, hammadde tüketiminde pomza ta?ynyn yapy malzemesi olarak kullanymy da giderek yaygynla?maktadyr. Pomza, in?aat yapy malzemesi ürünlerinde istenilen özellikler olarak bilinen dü?ük birim hacim a?yrly?y, yüksek ysy ve ses izolasyonu, iklimlendirme özelli?i, kolay syva tutmasy, mükemmel akustik özelli?i, deprem yük ve davrany?lary kar?ysyndaki elastikiyeti, yangyna yüksek dayanymy ve alternatiflerine göre daha ekonomik olu?u gibi üstün özelliklerinden dolayy in?aat ve yapy endüstrisinde geni? bir kullanym alany bulmaktadyr. Ayryca, in?aat sektöründe, tarihsel geli?im süreci içerisinde, yapylarda hafif beton kary?ymlarynyn kullanym gereklili?i çok eskilere kadar dayandy?y da bilinen bir gerçektir. Daha önceleri dolu tu?la olarak kullanylan pomzanyn de?erlendirilmesi, 1920’li yyllardan sonra yaygynla?my?tyr. Bu yyllarda üretilen pomzadan mamul yapy elemanlarynda ba?layycy olarak kireç kullanylmy?tyr. Ancak kirecin priz süresinin çimentoya göre çok uzun olmasy ve synyrly dayanym elde edilmesi, ba?layycy olarak çimentoya yönelmeye sebep olmu?, çimento kullanymy ile üretilen ürünlerin priz ve depolama süreleri kysalmy?tyr.
Pomzanyn geli?en teknoloji beraberinde alternatif ürünlerin artmasyna ra?men dünya in?aat sektörü pazaryndaki payyny koruyabilmesi ba?lyca ?u nedenlere dayanmaktadyr:
a. Dünyanyn muhtelif ülkelerinde in?aat sektörüne hitap edebilecek yeterli toplam rezerve sahip olmasy (dünya toplam pomza rezervi yakla?yk 18 milyar m3),
b. Optimum hafiflikteki yapy elemanyny mümkün olan en ekonomik biçimde elde edilebilmesi,
c. Özel kalyplarla üretim ihtisasla?masy yaparak ekonomiklik ve izolasyon avantajlarynyn birle?tirebilmesi.
Pomzanyn tu?la imali için madencilik faaliyetleri neticesinde üretimi, örne?in Almanya’da 1845’li yyllara dayanmaktadyr. Ba?langyçtaki imalatta hidrate kireç kullanymy, son 60 yyl içerisinde çimento ve bazy özel ba?layycylara yerini byrakmy?tyr. Bu sayede seri imalat ve komplike in?aat elemanlary (hafif ve yüksek mukavemetli) üretimi mümkün olmu?tur. Günümüzde ise pomza kullanymynyn ülkemizde kat etti?i yol, oldukça önemlidir. Yakla?yk dünya rezervlerinin %45’ine sahip olmamyz ve her tür karakteristik yapyya sahip pomza olu?umlaryna ula?abilmemiz, ülkemizde pomzadan mamul bimsblok elemanlarynyn geli?mesine imkân sa?lamy?tyr. Bugün ula?ylan nokta, orta ve büyük ölçekte bimsblok üretimi yapan tesis sayysy yakla?yk 80 civaryndadyr. Türkiye’nin her co?rafik bölgesinde bimsblok kullanymyny görebilmek mümkündür. Bu geli?me, gerek ülkemizde bimsblok üzerine yapylan ArGe çaly?malary ve gerekse standardizasyonun sa?lanmasynyn do?al bir sonucu olarak görülmektedir. Bimsblok üretimi ve kullanymy üzerine yakyn geçmi?e kadar synyr sayyda olan milli standartlarymyz, artyk yerini Avrupa norm standartlaryna byrakmaya ba?lamy?tyr. Avrupa norm standartlarynyn ülkemizde yürürlü?e girmesiyle birlikte, bimsblok elemanlarynyn çe?itlili?i ve farkly tasarymlarda ürünlerin yapylabilmesine imkân tanymy?tyr. Bu da, bimsin de?erini hammadde olarak artyrmy?, teknik kapasite ve birçok avantajlary sebebiyle günümüz yapy endüstrisinin vazgeçilmez ana materyallerinden biri haline gelmi?tir.
Ülkemizde bimsblok kullanymy, yukaryda de?inilen bimsin üstün teknik özellikleri nedeniyle giderek yaygynla?maktadyr. 2001-2002 yyllarynda duvar malzemeleri arasyndaki kullanym payy yakla?yk %2.1 civarynda iken, bu oran 2003 yylynda %3.2 de?erine yükselmi?tir. 2004 yylynda yapylan yeni tesis yatyrymlary ve bimsblok kullanymyna olan talebin artmasyna paralel olarak, bu kullanym orany %6.3 mertebelerine yükselmi? ve 2005 yylynda da yakla?yk %12.8 seviyelerine ula?my?tyr. Bu da göstermektedir ki, bimsblok kullanymy in?aat endüstrisinde önemli bir pazar payyna sahip olmaya ba?lamy?tyr. Ülkemizde yürürlü?e giren Avrupa Norm Standartlary, bimsblok kullanymyna ve ürün çe?itlemesine yeni bir yön vermi? ve üretici kurulu?larymyz yeni ürün çe?itlemeleri üzerine gerekli ArGe çaly?malaryny tamamlamy?lardyr. Bu yeni ürünlerin de sektörel olarak kullanyma geçmesiyle birlikte, bimsblok in?aat endüstrisinde önemli bir konuma gelecektir. Yapylan projeksiyon hesaplamalaryna göre, 2010’lu yyllarda bimsblo?un bu endüstri de yer alma orany %30’lar civaryna yükselecektir.
TS 825 STANDARDININ YANLI? YORUMLANMASI NEDYR?
Halen yürürlükte olan TS 825 Binalarda Isy Yalytym Kurallary kitabynda 5.3.3. maddesinin son zamanlarda yer alan yanly? yorumlamayla ilgili detayy ?u ?ekildedir. TS 825 standardynda bu maddeye bakyldy?ynda “yalnyz do?al bims kullanylarak ve kuvars kumu katylmaksyzyn yapylmy? betonlar (TS 3234’e uygun) (TS 2823’e uygun yapy elemanlary dahil)” ibaresi bulunmaktadyr. TS 2823 zorunlu standart olmasy, Bakanlyk tarafyndan da teyit edilmi?tir. Yeni standardyn yürürlü?e girmesi için bakanlyk imzasy gerekmektedir. Bazy derneklerin ticari amaçla yorum yaparak 0.25 m2’den büyük yapy elemanlary iddiasy TS 2823’ü eksik incelemesinden kaynaklanmaktadyr.
Bu standart incelenirse görülecektir ki ana ba?lykla ?öyledir.
a) Duvar bloklary (dolu bloklar, bo?luklu duvar bloklary, SW tipi özle yaryly duvar bloklary),
b) Dö?eme asmolenleri,
c) Plaka ve levhalar,
olarak 3 ana ba?lykta incelenmektedir.
Asmolen bloklary de?erlendirme bu ysy hesaby kapsamy dy?ynda byrakylyrsa, di?er ba?lyklary inceledi?inde yapy elemanlarynyn 0.25 m2 ve üzeri büyük ebatly yalytym plaklary ve levhalarla duvar bloklary oldu?unu görülmektedir. Ancak yine ilgili standardyn (TS 825) ek 5 sayfa 25-6 numaraly ana ba?lykta yapy plaklary ve levhalary olarak son derece açyk ve hiçbir yoruma meydan vermeden ayry bir synyflama yazyldy?yny okuyoruz. Bu durumda ts 2823 zorunlu standarda uygun yapy elamanlary kapsamyndaki yapy plaklary ve levhalaryn de?erlendirme adresi, ts 825 ek 5-6 nolu ba?lykta yer almaktadyr. Bazy derneklerin internet sitesinde yayynlady?y veya bildiri gibi da?ytty?y yazylar sadece ticari amaçla yorumlanmalydyr.
Özetle ts 825-5 ba?ly?ynda yazylan ts 2823’e uygun yapy elemanlary yazysyna yalnyzca 0,25 m2’den büyük yapy plaklary ve levhasy sözcü?ünü alyp yazmak hatalydyr. Bazy derneklerin bu konuyu net ?ekilde bilmesine ra?men farkly yorumlamasy anla?ylamamaktadyr.
Yukaryda açyklamaya çaly?ty?ymyz 5.3.3. maddesi ile ilgili Isybims A.?.’nin sordu?u 29.05.2001 tarihli yazy ile TSE tarafyndan 06.06.2001 tarih 017554 sayy ile cevaplanan Isybims Hafif Yapy Elemanlary Mad. Yn?. San. Tic. A.? verilen yazyda tam bir uyum ve do?ru de?erlendirme vardyr. Isybims A.?.’ye TSE tarafyndan yazylan Kayseri Bölge Müdürlü?ünce tescil edilen ts uygunluk belgesi ve imalata yeterlilik belgelerinde açykça yer almaktadyr. TSE’ ce Isybims A.?.’ye verilen ts 2823 “Bims Betondan Mamul Yapy Elemanlary” Blokbims markasy ile TSE markasy koyma yetkisi tanynmy?tyr. Yncelendi?inde görüldü?ü gibi BDB bims betondan mamul bo?luklu duvar bloklary ts 2823’le de?erlendirilmi?tir. 06.06.2001 tarih 017554 sayyly yazyda belirtildi?i gibi ts 825 Binalarda Isy Yalytym Kurallary standardynyn 5.3.3. maddesi içinde mütalaa edilmesi do?rudur.
Bu nedenle, bimsblok elemanlarynyn ysy iletkenlik de?erleri ts 825 Madde 5.3.3’de yer alan sayylarla de?erlendirilir. Bu olay, son günlerde rakip sektörel kurum ve kurulu?larca yanly? yorumlanmakta ve ticari etik dy?y hareketlerle beyanlarda bulunulmaktadyr. Saygyn kurulu?larymyzdan olan TS kurumumuza konu ile ilgili basky unsuru uygulanmaya çaly?ylmakta ve yypratylmaya çaly?ylmaktadyr.

Copyright © 2012 Bims Sanayicileri Derneği

Designed By SU