PEYZAJ MYMARYSYNDE BYMS BLOK
Prof. Dr. Lütfullah GÜNDÜZ
Süleyman Demirel Üniversitesi, Pomza Ara?tyrma ve Uygulama Merkezi, Isparta
Günümüz teknolojisinde, hafif do?al agregalaryn farkly endüstri alanlarynda kullanymy giderek yaygynla?maktadyr. Bunlar arasynda özellikle pomza kayacy, in?aat sektöründe hafif beton agregasy olarak de?erlendirilmekte olup, peyzaj bimsblok elemany ?eklindeki kullanymlary da yeni bir sektörel alany olu?turmaktadyr. Bu ayny zamanda, tamamen bitki ile örtü?mü? bir duvaryn olu?turulmasyna da imkân tanymaktadyr. Duvarda açyk bir ye?illendirme sistemi, asma ?ekilli bahçe peyzajy, bir manzara, akustik bariyer, ?ev stabilizasyonu için uygun bir ortam ve istinat duvary olu?turma olasylyklaryny ta?yyabilmektedir. Bu nedenle pomza agregalar, peyzaj mimarisinde hafif betondan üretilen peyzaj bloklaryn olu?turulmasynda da kullanylabilmektedir.
Ça?da? ya?amyn ve toplumsalla?manyn yo?un oldu?u günümüz ?artlary, ya?ady?ymyz ?ehirlerin, konutlaryn, mekânlaryn estetik ve görsel önemini giderek daha ön plana çykarmaktadyr. Ynsano?lu kendini do?al ve ye?il bir ortamda daha iyi hissetti?i bir gerçektir. Güzel bir çevre insan psikolojisi, ruh sa?ly?y ve bunun yanynda beden sa?ly?y üzerinde çok olumlu rol oynar. Güzel bir bahçe paha biçilmez bir nimettir. Özellikle büyük ?ehirlerde ya?ayanlar için iyi tasarlanmy? bir bahçe, oturulan konutun peyzajy ve kentsel peyzajdaki estetik ve do?allyk, günün bütün stresini ve yorgunlu?unu atmak için birebirdir. Günümüz binalaryna bakyldy?ynda, genellikle çevre düzenlemesi ya yapylmamakta ya da insano?lunun ihtiyaç duydu?u estetik ve do?allyk i?lenmeden, arzu edilen peyzaj düzenlemesinin yeterince yapylmady?yny görebilmekteyiz. Oysaki insan ya?amy için do?ally?yn daha da önem kazandy?y günümüzde, oturdu?umuz, ya?ady?ymyz veya gezinti yapty?ymyz tüm mekânlaryn, do?al bir ortamy andyrmasy ve do?ally?yn korunmasyna özen gösterilmesi kaçynylmaz olmaktadyr. Bu bakymdan, do?al ortamy olu?turmak, ya?atmak ve ye?il bir ortam ile iç içe olabilmek amacyyla, bims agregalary ile üretilen peyzaj amaçly bimsbloklaryn kentsel peyzaj mimarisinde ve özellikle konut ve bahçe peyzajynda kullanymy geli?mi? ülkelerde çok yaygyndyr. Bu tarz bloklaryn kullanymy üzerine, ayry bir sektörel geli?imini de görebilmek mümkündür.
Peyzaj, sözlük anlamy itibariyle manzara diye tanymlanmakta olup, bireyin görsel alany içine giren en ön plandan en arka plana kadar tüm görüntüler, anlatymlar manasyna da gelmektedir. Di?er bir anlatymla; bitki örtüsünü, di?er do?al ya da insan yapymy ö?eleri düzenleyerek do?al peyzajy insanlaryn kullanmasy amacyyla ba?kala?tyrma sanaty ve i?ine, peyzaj denilmektedir. Bu anlamda, peyzaj mimarly?y geli?mekte ve peyzaj türlerinin kentsel, kyrsal, do?al, kyyy peyzajy gibi farkly özellikler gösteren kategorik çe?itlemelere sahip oldu?u görülmektedir.
Toplu konut, site ve müstakil ev bahçelerinde geni? açyk çim alanlar ile kenar bölgelerde düzenlenen bitkisel düzenlemeler; hem ya?anabilir ferah alanlar yaratyrken hem de do?a ile yapylar arasynda bütünle?meyi sa?lar. Bahçe peyzajynda, belirli kö?elerine yapylan özel çe?itli görünümlere sahip do?al kayaçlardan olu?turulmu? figüratif elemanlar, çe?itli bitkiler ile bir arada kullanylarak bahçe içinde özel minyatür bahçeler olu?turarak ayry bir görsellik ve do?allyk olu?turulabilir. Teras düzenlemeleri, yapylaryn so?uk görünümlerine sycaklyk katar hem de ye?ilin az oldu?u ?ehirlerde insanlara nefes alacak ortamlar yaratyr. Bu açydan, teras düzenlenmesi amacyyla da bimsbeton ile üretilen peyzaj bimsbloklary, do?al kayaç ortamy ile ye?ili bütünle?tiren ve ya?anabilir mekânlaryn olu?turulmasyna olanak sa?layan temel elemanlar arasynda yer almaktadyr. Bununla birlikte, bahçe aksesuarlary bahçede hem do?ally?y arttyryr hem de bahçelere görsel zenginlik katar. Bahçelere dikilecek mevsimlik çiçekler güzel, de?i?ik ve estetik görünümler olu?turur.
Peyzaj bimsbloklaryn kullanymy ile do?al görünümlü ve estetik yüzeyler elde edilmesine paralel olarak, bahçelere hem dinlendirici bir i?lev olu?turulurken, hem de bahçelere dy? ortamlardan gelebilecek gürültünün absorbe edilmesine de önemli katkyda bulunmaktadyr.
Peyzaj bimsbloklar, farkly gradasyondaki bims agregalarynyn çimento ba?layycyly kuru kary?ym bir harç kyvamynda de?i?ik geometrik formlarda hazyrlanmy? peyzaj blok kalyplaryna vibrasyon+syky?tyrma tekni?i yöntemiyle üretilen bimsblok elemanlarydyr. Genellikle, fabrikasyonda tam otomasyon sisteminin kullanyldy?y bu üretim ?ekli, homojen karakteristikte peyzaj bimsbloklaryn olu?turulmasyna imkân sa?lamaktadyr. Arzu edilen renk pigmentleri yardymy ile bu peyzaj bloklary üretim sürecinde renklendirilebilmekte ve uzun ömürlü kullanymlary sa?lanabilmektedir.
Bilindi?i gibi bims agregalary yalnyzca in?aat endüstrisinde hafif beton agregasy olarak de?il, ayny zamanda tarym sektöründe de katma de?eri yüksek bir endüstriyel hammadde olarak da kullanylmaktadyr. Topraklaryn bozuk olan bazy fiziksel özelliklerini istenilen yönde düzeltmek amacyyla son yyllarda birçok geli?mi? ülkede özellikle süs bitkileri yeti?tiricili?i ve seracylyk gibi tarymsal uygulamalarda toprak düzenleyici amaçla da kullanylmaktadyr. Bims agregalary, peyzaj bloklary ?eklinde ya?anylan mekânlaryn çevresini ye?il ortamla bütünle?tirmek amacyyla kullanymynda, elde edilen blok elemanlary ile bahçe duvarlarynyn örülmesi sonrasynda, bu bloklaryn içlerine farkly özelliklere sahip bahçe bitkileri veya çiçekler dikilebilmektedir. Burada bims agregalary; iyi bir yeti?tirme ortamynyn yeterli havalanmayy sa?layabilmesi, yeterli su tutma kapasitesine sahip olmasy, suyun önemli bir kysmyny dü?ük tansiyonda tutmasy, yapysal özelli?ini uzun süre koruyabilmesi, yabancy ot tohumlary, hastalyk ve zararlylardan arynmy? olmasy, bitkilere toksik etki yapacak maddeleri içermemesi, homojen özellikte olmasy, ekonomik olarak sa?lanabilmesi, de?i?im kapasitesinin ve ysy kapasitesinin yüksek olmasy, ysy geçirgenli?inin ve tuz miktarynyn dü?ük olmasy gibi avantajlaryyla önemli bir peyzaj bile?eni olmaktadyr. Bu amaçla hazyrlanmy? peyzaj bimsbloklar, görünüm güzelli?i, ça?da? dekorasyonu ve pratik olu?unun yany syra sa?lamly?yndan dolayy hedeflenen çevre düzenlemede önemli katkylar sa?lamaktadyr.
Peyzaj bimsbloklar, genellikle halka, dairesel bo?luk ?ekilli veya u profilli geometrik formlarda bimsbetondan üretilen peyzaj elemany bloklardyr. Yri ve ince gradasyonlarda farkly kary?ym kombinasyonlarynda bims agregalary ve çimento ile olu?turulan bimsbeton harcyndan de?i?ik formlarda üretilebilen peyzaj bimsbloklary, düzgün üst yüzeyleri, hafif olmalary ve uygulamada herhangi bir örgü harcyna gereksinim duymaksyzyn düzgün ve görselli?i yüksek bir bahçe duvary olu?turulabilmektedir. Peyzaj bimsbloklary genellikle ?u amaçlar için kullanylmaktadyr:
• Düzgün yüzeyli bahçe duvarlarynyn olu?turulmasy,
• Prekast elemanlar olarak yol ve yamaç düzenlemelerinde,
• Teras düzenlemelerinde,
• A?yry gürültü kirlili?inin olu?tu?u ortamlarda ses yutucu bahçe duvar elemany olarak,
• Konut çevresinde istinat duvary olarak,
• Bitki ve çiçek dikimi ile ye?illendirilebilir duvar yüzeyi olu?turma.

?ekil 1. Peyzaj bimsbloklaryn genel görünümleri.
Peyzaj amaçly kullanylan bimsblok elemanlarynyn önemli bir di?er avantajy da, ya?anylan mekânyn dy?ynda olu?an ve gürültü kirlili?i bakymyndan insan kula?yny rahatsyz eden ses ?iddetlerine kar?y, bahçe duvar elemany olarak ilk ses yalytymynyn sa?landy?y bir bariyer görevini üstlenmektedir. Konu üzerine yapylan incelemeler göstermi?tir ki; blok elemanlarynyn peyzaj amaçly bahçe duvary olarak kullanymynda, duvaryn ses yalytym özelli?i, blok elemanlarynyn yüzey yo?unlu?unun bir fonksiyonu ?eklinde de?i?im gösterdi?i belirlenmi?tir.


?ekil 2.
Peyzaj bimsbloklaryn kullanymy (havuz çevresi düzenlemesi).


?ekil 3. Peyzaj bimsbloklaryn kullanymy (yürüyü? yolu düzenlemesi).


?ekil 4. Peyzaj bimsbloklaryn kullanymy (bahçe duvary düzenlemesi).

Copyright © 2012 Bims Sanayicileri Derneği

Designed By SU